Warsztaty stacjonarne dla logopedów pracujących
z młodzieżą i osobami dorosłymi z rotacyzmem

To intensywne, warsztatowe spotkanie oparte na praktyce. W czasie warsztatów zaprezentuję, jak pracować z dorosłym klientem krok po kroku, jak budować motywację, radzić sobie z regresami oraz prowadzić terapię w sposób uporządkowany.

 Rozpoczniemy od oceny anatomicznej jamy ustnej oraz warunków progowych do realizacji głoski [r]. Omówimy, kiedy układ stomatognatyczny jest gotowy do pracy w zakresie artykulacji, a kiedy wymaga odpowiedniego przygotowania. Zastanowimy się, które elementy układu stomatognatycznego mogą stanowić ograniczenie dla prawidłowej realizacji głoski oraz jak rozpoznać moment, w którym terapia artykulacji powinna zostać poprzedzona przygotowaniem funkcjonalnym.

Blok praktyczny obejmie elementy terapii miofunkcjonalnej jako wstępu do artykulacji, w tym:
– diagnozę miofunkcjonalną,
– ocenę funkcjonalną języka,
– ocenę anatomiczną jamy ustnej,
– analizę budowy wędzidełka języka,
– ocenę budowy oraz wymiarów podniebienia twardego wraz z omówieniem sposobów ich pomiaru podczas szkolenia,
– ocenę warunków zgryzowych,
– ocenę funkcjonowania mięśniowego, w tym obecności bruksizmu, nadmiernych napięć czy kompensacji mięśniowych.

Celem tego etapu będzie całościowa ocena pacjenta w kontekście przygotowania do terapii rotacyzmu. To bardzo ważny etap.

W kolejnym etapie omówimy, jak budować motywację osoby dorosłej w terapii logopedycznej. Pojawi się temat wstydu i frustracji w terapii logopedycznej oraz ich wpływu na terapię. W moim doświadczeniu to czasami temat trudny, blokujący, ale też bardzo istotny.  Zwrócimy wspólnie szczególną uwagę na to, jak ustawiać realne oczekiwania oraz jak rozmawiać o czasie terapii i jej dynamice. Wielu z naszych Klientów nie wie jak to jest „chodzić na logopedię” i dopiero rozpoczyna swoją drogę. Bardzo ważnym elementem będzie omówienie, jak istotnym etapem początkowym jest przedstawienie klientowi całego procesu terapeutycznego – kolejności pracy, możliwych trudności oraz faktu, że terapia jest procesem wymagającym regularności, systematycznych spotkań i codziennych ćwiczeń. Podkreślimy znaczenie jasnych ram terapii.

W następnym kroku omówię terapię jako drogę, a nie linię prostą. „Dwa kroki w przód, jeden w tył” –  jako naturalny element procesu. Powiem również o regresach wpisanych w proces terapeutyczny, ale też okresach stagnacji i ich znaczeniu. W terapii mowy nigdy nie idziemy tylko do przodu. Zastanowimy się, kiedy należy zmienić metodę pracy, a kiedy należy dać czas i utrzymać obrany kierunek. Omówimy średni czas terapii oraz typowe etapy zmian zachodzących w trakcie pracy nad głoską [r]. Wskażę możliwe kamienie milowe w terapii rotacyzmu u dorosłych. Porozmawiamy również o przerwach w terapii lub rezygnacji z terapii.

Na koniec tej części wspomnę o tym, że nie każda terapia się kończy. I nie oznacza to, że trzeba ćwiczyć całe życie.

Opracowywanie cech głoski [r] – tutaj przedstawię propozycję pracy nad głoską. Etap pierwszy będzie obejmował wypracowanie wibracji jako zjawiska czysto motorycznego, bez artykulacji. Etap drugi –  łączenie wibracji z artykulacją. Etap trzeci będzie dotyczył stopniowego rozszerzania zakresu spółgłosek. W etapie czwartym podkreślę istotność samogłosek w terapii rotacyzmu oraz ich wpływ na stabilność realizacji oraz iloczas głoski [r]. Przedstawię uporządkowaną, etapową koncepcję opracowywania cech głoski.

Omówię, jak pracować w trudnych połączeniach głoskowych (pseudowyrazy) oraz jak przejść od kontroli technicznej do mowy spontanicznej. Każdy uczestnik otrzyma książkę i będziemy pracować bezpośrednio na materiale z niej, pokazując praktyczne zastosowanie pseudowyrazów w terapii.

Zaproponuję, jak planować terapię krok po kroku, jak dobierać liczbę ćwiczeń, jak ustalać kolejność wprowadzania połączeń oraz jak indywidualizować proces terapeutyczny. Poruszymy również temat rozmowy z klientem o samopoczuciu w procesie oraz o jego subiektywnym odbiorze postępów.

Porozmawiamy też o monitorowaniu i ewaluacji:

Jak oceniać progres terapeutyczny?
Jak analizować nagrania wideo pacjentów?
Jak prowadzić dzienniczek terapii?
Jak oceniać regularność i zaangażowanie klienta?
Jak pracować nad adherencją do zaleceń?

Omówimy konkretne metody monitorowania postępów oraz sposoby reagowania na spadek systematyczności.

Zwrócę również uwagę na najczęstsze strategie kompensacyjne w terapii rotacyzmu. Są to między innymi: 
Wystąpienie nosowania.
Nadmierna wielokrotna wibracja oraz  wystąpienie wibracji gardłowej w początkowej fazie terapii.
Przerysowane realizacje.
Specyfika realizacji „r francuskiego”.
Sytuacje, w których terapia logopedyczna nie jest wystarczająca i warto rozważyć wsparcie innych specjalistów.

Omówimy rolę mowy spontanicznej jako kluczowego etapu terapii. Zastanowimy się, od kiedy wprowadzać mowę spontaniczną oraz jak kształtować ją już przy niskich zasobach wypracowanych połączeń.

Poruszę temat wprowadzania głoski [r] do komunikacji nawet wtedy, gdy repertuar połączeń jest jeszcze ograniczony. Uważam, że kształtowanie sprawczości komunikacyjnej jak najwcześniej, jest istotne mając nawet niewielki zasób możliwości. 

Omówimy różnicę między materiałem technicznym (wyrazy, zbitki, pseudowyrazy) a komunikacją jako szerszym spektrum funkcjonowania językowego. Szczególną uwagę poświęcę procesowi oswajania nowego brzmienia – nauce akceptacji głoski, pracy z klientem, który nie akceptuje jeszcze swojego nowego „r”, oraz metodom wprowadzania nagrań jako narzędzia terapeutycznego. Zastanowimy się, czy nagrywanie zawsze jest dobrym rozwiązaniem oraz jak stosować je w sposób bezpieczny i wspierający.

Spotkanie to opieram przede wszystkim na swoim doświadczeniu w pracy z dorosłymi Klientami. Chciałbym podzielić się nim i pokazać, że terapia logopedyczna to radość, frustracja, ekscytacja, nuda….  to droga.

Do zobaczenia!